Programowanie PLC Samba & Vision – środowisko VisiLogic

Wiktor Susfał Akademia Unitronics Tagi: , , , ,

Pierwsze uruchomienie środowiska VisiLogic umożliwiającego programowanie PLC serii Samba i Vision.

Czego dowiesz się z tej lekcji?

Niniejszy wpis powstał w celu oprowadzenia użytkownika po środowisku VisiLogic służącym do konfigurowania PLC serii Samba i Vision. Pokazano w nim zarówno wygląd podstawowych modułów tego oprogramowania, jak i miejsca , w których należy szukać większej ilości informacji.

Z racji tego, że VisiLogic jest rozbudowanym oprogramowaniem, trudno jest na praktycznych przykładach pokazać każdy możliwy wariant konfigurowania PLC. Dlatego też, tak ważna jest umiejętność samodzielnego odnajdywania odpowiedzi na bardziej szczegółowe pytania, pojawiające się podczas budowy własnych aplikacji.

Instalacja VisiLogic

Jak opisano to już w samym wstępie do kursu Akademii Elmark, VisiLogic można pobrać zupełnie bezpłatnie ze strony producenta. Poniżej, jeszcze raz zamieszono odpowiedni link.

Jego instalacja jest raczej intuicyjna i nie wymaga żadnych szczególnych kroków, które nie występują przy innych standardowych instalacjach programów.

Przy pierwszym uruchomieniu, VisiLogic poprosi użytkownika o rejestrację. Jest ona również darmowa. Po wypełnieniu krótkiego formularza, na podany adres e-mail wysłana zostanie wiadomość z kodem aktywacyjnym. Po skopiowaniu tego kodu w odpowiednie pole w oknie programu VisiLogic (pojawi się ono automatycznie po uzupełnieniu formularza), możliwe jest korzystanie z tego środowiska bez ograniczeń.

Budowa programu VisiLogic

Programowanie każdego PLC rozpoczyna się od uruchomienia odpowiedniego środowiska. Okno programu wykorzystywanego w tym przypadku wygląda jak poniżej.

VisiLogic - prezentajca środowiska umożliwiającego programowanie PLC serii Vision i Samba
VisiLogic – prezentajca środowiska umożliwiającego programowanie PLC serii Vision i Samba

Aby nie zaciemniać pierwszego wglądu w to oprogramowanie, należy skupić się obecnie na 3 elementach, podkreślonych w lewym górnym rogu zdjęcia.

  • HW (Hardware) Configuration – otwiera okno, które pozwala na wybranie posiadanego modelu PLC oraz (opcjonalnie) jego rozszerzeń I/O lub innych modułów towarzyszących. Jest to ważna opcja, ponieważ różne modele sterowników różnią się funkcjonalnościami dostępnymi do zaprogramowania w VisiLogic.
  • Ladder – po wybraniu tego elementu możliwe jest natomiast budowanie programu (logiki) sterownika. Innymi słowy, pod tym elementem można dodawać nowe, lub rozwijać posiadane podprogramy wywoływane następnie w podprogramie głównym.
  • HMI – element pozwalający na dodawanie obiektów do graficznego wyświetlacza sterownika PLC. W tym miejscu również określa się dynamiczne zachowanie grafiki w zależności od wyników działania programu sterownika.

Konfiguracja sprzętowa – HW Configuration

Po dwukrotnym wyborze opcji HW Configuration z drzewka projektu (lub za pomocą ikonki z paska narzędzi) otwiera się nowe okno.

Okno Hardware Configuration
Okno Hardware Configuration

Pozwala ono na wybranie:

  • modelu sterownika PLC (zakłada Vision lub Samba),
  • konfiguracji jego wbudowanych I/O (zakładka Snap-in I/O),
  • modułu rozszerzeń I/O dołączanego do PLC (I/O Expansions),
  • jak również inwerterów (zakładka Inventers).

Po wybraniu, dany obiekt jest przedstawiony w odpowiednim miejscu w oknie. W celu oznaczenia pól, które odpowiadają konkretnym obiektom, na powyższym zdjęciu poprowadzono do nich linie zaczynające się w poszczególnych zakładkach.

Zakładka Remote I/O zawiera adaptery rozszerzające poprzez sieć CANbus. Nie są one wybierane jako urządzenia stowarzyszone z PLC, natomiast pełnią rolę jednostki nadrzędnej w konfiguracji w programie VisiLogic.

Okno Hardware Configuration - Remote I-O
Okno Hardware Configuration – Remote I-O

Ostatni akapit może być póki co traktowany w formie ciekawostki – na początku przygody z VisiLogic adaptery nie będą stosowane.

Programowanie PLC – Ladder

Programowanie PLC od Unitronics w środowisku VisiLogic odbywa się za pomocą schematów drabinkowych. Jest to jedna z popularniejszych metod zapisu logiki dla sterowników. Co więcej, z uwagi na:

  • sporą liczbę rodzajów bloczków, z których układana jest „drabinka”;
  • możliwość dodawania przez użytkownika własnych podprogramów, w celu wywołania ich w programie głównym;

można uznać że jest to język drabinkowy (Ladder Logic) z elementami bloczków funkcyjnych (FBD).

Przedmiotem tego kursu jest zapoznanie z tym, jak przebiega programowanie PLC z wykorzystaniem środowiska VisiLogic. Zatem, sposoby używania języka drabinkowego będą tłumaczone już na konkretnych przykładach.

Póki co, można powiedzieć bardzo ogólnie, że język drabinkowy to zestaw połączeń biegnących od lewej strony („szyny zasilającej”) do prawej („szyny odprowadzającej”). Po drodze, użytkownik dodaje różne elementy, które przepuszczają sygnał (lub nie). Za pomocą kontrolowania przepływu tego sygnału można na przykład sterować wartościami bitów wyjściowych.

Programowanie PLC -Schemat działania prostego schematu drabinkowego
Schemat działania prostego schematu drabinkowego

Dodatkowo, należy wiedzieć, że schemat drabinkowy czytany jest przez sterownik PLC od góry do dołu, od lewej do prawej.

W kolejnych lekcjach będzie można zaobserwować budowę schematu drabinkowego z wykorzystaniem różnych elementów w praktyce.

Pod elementem „Ladder” użytkownik może umieszczać własne moduły programowe – „Modules” oraz podprogramy do nich należące – „Subroutines”, w celu lepszego pogrupowania składowych logiki sterownika.

Należy pamiętać, że tak naprawdę sterownik PLC wykonuje tylko instrukcje zawarte w głównym podprogramie – „! Main Routine”. Oznacza to, że wszystkie inne podprogramy należy w nim wywołać za pomocą odpowiednich bloczków. Kolejnym wnioskiem jest, że moduły programowe użytkownika (Modules) pełnią rolę jedynie zakładek dla poszczególnych podprogramów.

Programowanie PLC od Unitronics - moduły programowe i podprogramy
Programowanie PLC od Unitronics – moduły programowe i podprogramy

Graficzny interfejs użytkownika dla PLC – HMI

Podobnie jak w przypadku opisanym powyżej, tak i tutaj użytkownik może zarówno edytować istniejące elementy (podstawowy główny ekran HMI), jak i dodawać własne. W tym przypadku również można wyróżnić główny ekran HMI („! Start-Up Display”), od wyświetlenia którego PLC zaczyna swoją pracę.

Do ekranu można dodawać wiele elementów, jak zdjęcia, symbole, wykresy czy pola wyświetlające aktualną wartość zmiennej. Większość z tych funkcjonalności będzie pokazana w dalszej części kursu.

Okno projektowania HMI
Okno projektowania HMI

Aby przechodzić na ewentualne pozostałe ekrany, można dodawać własne warunki (sprowadzające się do wystąpienia stanu wysokiego na danym bicie). Do każdego bitu przyporządkowuje się ekran, który będzie wyświetlony przez PLC po wystąpieniu na nim logicznej „jedynki”. Całość ma formę tabeli.

Dodatkowo, istnieje możliwość wskazania podprogramu, który będzie wykonywany podczas wyświetlania danego ekranu HMI. Do każdego ekranu można przyporządkować jeden podprogram i jest to dodatkowy sposób na wywoływanie elementów typu „Subroutine”.

Dodawanie warunków przejść pomiędzy ekranami HMI
Dodawanie warunków przejść pomiędzy ekranami HMI

Nie wymaga się wprowadzania ustawień w tej lokalizacji. Są to jedynie opcjonalne zmiany.

Gdzie szukać odpowiedzi na pytania?

Środowisko VisiLogic wyposaża operatora w wiele narzędzi służących w celu samodzielnego wyszukiwania informacji. Jest to ważne, szczególnie przy projektowaniu własnych, dalece indywidualnych oraz specyficznych aplikacji.

Wszystkie narzędzia dostępne są pod zakładką „Help” widoczną na górnym pasku narzędzi w VisiLogic. Tutaj zostaną nadmienione 3 z nich.

Miejsca wyszukiwania informacji o środowisku VisiLogic
Miejsca wyszukiwania informacji o środowisku VisiLogic
  • Help – pierwsza pozycja na liście. Oferuje dostęp do szczegółowych instrukcji dotyczących zdecydowanej większości funkcji VisiLogic. Instrukcje opatrzone są dodatkowymi zdjęciami, w celu ułatwienia ich zrozumienia.
  • Examples. Wraz z instalacją środowiska VisiLogic, na dysk komputera użytkownika kopiują się przykładowe funkcje i programy napisane za pomocą tego środowiska. Pogrupowano je w foldery, których nazwy ułatwiają rozszyfrowanie na pierwszy rzut oka, o czym traktuje dany przykład. To bardzo praktyczne narzędzie, które może być również wykorzystywane jako szablon do własnych projektów.
  • Support Forums – ta opcja przekierowuje natomiast użytkownika do lokalizacji sieciowej (na forum klientów Unitronics). Tam ludzie z różnych części świata dzielą się swoimi doświadczeniami związanymi z PLC.

Podsumowanie

Bardzo ważne jest, aby dokładnie zrozumieć treści prezentowane w początkowych lekcjach kursu – na przykład w tej. Dotyczą one bowiem zupełnych podstaw zagadnienia, jakim jest programowanie PLC w środowisku VisiLogic i będą się pojawiać cały czas, do końca kursu.

Mnogość możliwych zagadnień realizowanych na PLC wymaga nieco szybszego przedstawiania materiału w późniejszych lekcjach. Dlatego też, dobre zrozumienie obecnych tu treści pozwoli w konsekwencji na znaczne przyspieszenie nauki.

Jeśli masz pytania, skontaktuj się z nami pod adresem e-mail: sterowniki@elmark.com.pl . Chętnie wysłuchamy również każdą konstruktywną krytykę na temat jakości tego kursu.

Aby przejść do kolejnych lekcji, wybierz je ze strony startowej kursu programowania PLC Vision i Samba w VisiLogic.